Arkadag — Fizuli: doganlaşan şäherler
22-nji awgustda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Gahryman Arkadagymyzyň, Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti Ilham Aliýewiň we Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýewiň arasynda üçtaraplaýyn duşuşyk geçirildi. Onuň dowamynda wajyp resminamalara gol çekildi. Olaryň arasynda Arkadag şäheri bilen Fizuli şäheriniň arasynda doganlyk gatnaşyklaryny ýola goýmak hakynda Teswirnamanyň bolmagy hem örän buýsandyryjydyr.
Mälim bolşy ýaly, Türkmenistanyň at gazanan arhitektory Gahryman Arkadagymyzyň döwletli başlangyjy, jöwher zehini bilen bina edilen sebitde deňi-taýy bolmadyk Arkadag şäheriniň açylmagy mynasybetli dabaralaryň dowamynda Tatarystanyň Kazan, Gruziýanyň Telawi, 2023-nji ýylyň sentýabrynda Fransiýanyň Mezon-Laffit hem-de 2024-nji ýylyň 4-nji aprelinde Gahryman Arkadagymyzyň Täjigistan Respublikasyna resmi saparynyň dowamynda Hujand şäheriniň arasynda ýurdumyzyň täze taryhynda ilkinji «akylly» şäher bolan Arkadag şäheri bilen doganlyk gatnaşyklary ýola goýlupdy. Şanly ýylymyzda Arkadag şäheri bilen Fizuli şäheriniň arasynda doganlyk gatnaşyklarynyň ýola goýulmagy hem halkymyzy buýsandyran taryhy wakalaryň biridir.
Şu ýylyň iýul aýynda Gahryman Arkadagymyz Azerbaýjan Respublikasyna saparynyň medeni maksatnamasynyň çäklerinde Fizuli we Şuşa şäherlerine baryp gördi. Fizuli şäherinde döwrebap ýaşaýyş toplumlarynyň, saglygy goraýyş we bilim edaralarynyň, infrastruktura desgalarynyň gurluşygy alnyp barylýar. Içerki awtomobil ýollarynyň gurluşygyna aýratyn üns berilýär. Tanyşlygyň dowamynda Türkmenistanyň at gazanan arhitektory Gurbanguly Berdimuhamedow Fizuli şäherindäki gurluşyk işleri babatda öz gymmatly maslahatlaryny berdi. Prezident Ilham Aliýew Gahryman Arkadagymyzyň beren maslahatlarynyň ähmiýetini belledi.
2021-nji ýylyň 1-nji iýunynda Fizuli şäheri BMG-de hasaba alnan «Parahatçylyk üçin çäreler» halkara hökümete degişli bolmadyk gurama kabul edildi. Ol bu gurama goşulan Azerbaýjanyň onunjy şäheri boldy. 2015-nji ýyla çenli guramanyň düzüminde 161 döwletden 7000-e golaý şäher hasaba alyndy. 2020-nji ýyldan bäri 17-nji oktýabr şäheriň güni hökmünde bellenilýär.
Häzirki wagtda bu taryhy şäher uly depginde ösdürilýär. 2040-njy ýyla çenli Baş meýilnamanyň kabul edilmegi şäherde täze ýaşaýyş jaýlarynyň, bilim-terbiýeçilik edaralarynyň, seýilgähleriň we beýleki möhüm desgalaryň bina edilmegine giň ýol açdy. 2023-nji ýylyň mart aýynda kabul edilen bu meýilnamanyň çäginde Fizuli şäheriniň dolandyryş meýdanyny 1943 gektara çenli artdyrmak we 2040-njy ýyla çenli ilatyň sanynyň 50 000 adama ýetmegi göz öňünde tutulýar. Şunuň bilen birlikde, şäher XVII-XIX asyrlara degişli metjitler we köprüler ýaly taryhy ýadygärlikleri gorap saklar.
1827-nji ýylda esaslandyrylan Fizuli şäheri Azerbaýjan bilen Eýranyň serhedinde ýerleşýär. Ol 1959-njy ýylda beýik şahyr we filosof Muhammet ibn Süleýmanyň 400 ýyllygyna «Fizuli» diýlip atlandyrylypdyr. Ol beýik şahsyýetiň edebi lakamy bolupdyr. Şäher Garabag dag gerşiniň günorta-gündogar dag etekleri bilen Araks (Araz) derýasynyň düzlüklerinde ýerleşýär. Belläp geçsek, Araks derýasy Türkiýäniň, Ermenistanyň, Eýranyň we Azerbaýjanyň üstünden akyp, Kura derýasyna birigýär we Hazar deňzine guýýar.
Fizuli gözel tebigaty, taryhy we arheologik ýadygärlikleri bilen meşhurdyr. Bularyň arasynda üç sany gadymy mazarlyk we Fizuliniň golaýyndaky Karakepektepäniň bürünç asyryna degişli arheologik ýadygärligi bar. Gargabazar obasyndaky metjit täsin ýadygärlikleriň biri hasaplanýar.
Gahryman Arkadagymyzyň jöwher zehininden dörän Arkadag şäheri Türkmenistan döwletimiziň ägirt uly ykdysady kuwwatynyň ajaýyp nusgasy bolup, dost-doganlyk, ynsanperwerlik, parahatçylyk, asudalyk dörediji taglymatyny bütin dünýä ýaýýar.
Arkadag şäheri bilen Fizuli şäheriniň arasynda doganlyk gatnaşyklarynyň ýola goýulmagy hem muny aýdyň görkezýär.